Planvoludi e planvoludes,<\/p>\n
\u00c8m de tornada der estiu e demori qu\u2019aguest descans, tas que l’agen gaudit, age servit t\u00e0 recuperar energies e disfrutar des vacances e dera familha e amics. Com sabetz, \u00e8m en ues dates que m\u00e8rquen moments plan importants, e ath c\u00f2p complicadi, dera vida politica catalana e espanh\u00f2la que, sens dubte, afectaran, tanben era vida politica d’Aran.<\/p>\n
Voleria comen\u00e7ar aguesta carta en tot h\u00e8r un rebrembe as \u00f2mes e hemnes, qu’eth dia 2 de seteme der an 1979, ara h\u00e8 35 ans, s’amass\u00e8ren ena gl\u00e8isa de Cap d’Aran, t\u00e0 constitu\u00efr eth Conselh Provisionau d’Aran. Un moment p\u00f2c rebrembat dera n\u00f2sta ist\u00f2ria e que, totun, auec un extraordinari valor. Sigueren \u00f2mes e hemnes d’Unitat d’Aran ena sua m\u00e0ger part, es que protagoniz\u00e8rem aquera amassada. Com sabetz, era resp\u00f2sta des gov\u00e8rns de CIU non siguec pas ara nautada deth moment.<\/p>\n
Atau ac rebremb\u00e8 ena mia compareishen\u00e7a en Parlament de Catalonha damb motiu dera tramitacion dera naua Lei d’Aran, dera qu\u2019en br\u00e8u vos haram a arribar era transcripcion e que vos podetz consultar ena plana web deth canal parlament. Ua compareishen\u00e7a que, de man\u00e8ra braca, vos voi explicar, t\u00e0 h\u00e8r-vos a saber quin ei eth posicionament d’Unitat d’Aran en aguest ah\u00e8r capdau:<\/p>\n
1.- Era Lei non a cap sentit se non s’apr\u00f2ve un nau mod\u00e8l de finan\u00e7ament. Er anterior mod\u00e8l siguec finiquitat de forma unilaterau per actuau gov\u00e8rn en an 2011, e actuaument eth gov\u00e8rn d’Aran ei obligat a firmar un conv\u00e8ni annau qu\u2019a rebaishat en l\u00e8u 5 milions d\u2019\u00e8uros era aportacion dera Generalitat. Aguesta retalhada a deishat sense ef\u00e8cte era partida de politiques pr\u00f2pries, qu’ei era basa dera gestion der autogov\u00e8rn, s’auem en compde qu’era r\u00e8sta de recorsi son t\u00e0 partides finalistes. Atau donc, damb aguesta situacion, sense un bon mod\u00e8l de finan\u00e7ament, era naua Lei ser\u00e0 inutil t\u00e0 garantir era qualitat e exist\u00e9ncia des n\u00f2sti servicis publics.<\/p>\n
2.- Eth sist\u00e8ma electorau, fixat ena Lei der an 1990, ei clarament desfassat. Com ei de toti sabut, era eleccion deth Sindic acabe estant condicionada ath resultat deth Ter\u00e7on de Marcatosa, \u00e7\u00f2 que implique tota s\u00f2rta de mani\u00f2bres caciquils, com era crompa de v\u00f2t damb l\u00f2cs de trabalh, o nautes sobrevengudes en cens, t\u00e0 garantir eth resutat. Mos semble que cau un mod\u00e8l qu\u2019equipare eth valor deth v\u00f2t (eth c\u00f2st d’un conselh\u00e8r ei eth triple d’un ter\u00e7on a un aute) e un mod\u00e8l que non fomente eth caciquisme.<\/p>\n
3.- \u00c8m f\u00f2r\u00e7a cr\u00edtics damb era disc\u00f2rdia qu\u2019era creacion dera Acad\u00e8mia dera Lengua a creat entre era Generalitat e Conselh Generau damb es insitucions occitanes, que com sabetz a estat, e ser\u00e0, motiu d’un prigond desac\u00f2rd, politic e ling\u00fcistic, laguens d’Aran e Occit\u00e0nia enl\u00e0. Totun, e a difer\u00e9ncia deth crit\u00e8ri des responsables deth Conselh Generau, nosati auem reivindicat, e contunharam reivindicant, era denominacion “d’aran\u00e9s” t\u00e0 referir-mos ara n\u00f2sta lengua, sense qu\u2019aquer\u00f2 sup\u00f2se era negacion deth tronc comun dera lengua, m\u00e8s \u00e8m f\u00f2r\u00e7a preocupadi pera intencion de converg\u00e9ncia de cambiar eth n\u00f2m dera lengua en aguesta Lei, en tot deishar de dider-li aran\u00e9s ent\u00e0 nomentar-la occitan.<\/p>\n
4.- E ent\u00e0 acabar, ei de besonh qu’eth t\u00e8xte que sosmete a votacion eth Parlament de Catalunya sigue votat abantes en Plen deth Conselh Generau d\u2019Aran. Com s’entenerie que, es institucions araneses, non particip\u00e8ssen d’ua forma dir\u00e8cta en aguest proc\u00e8s? Un ah\u00e8r d\u2019ua import\u00e0ncia capdau s’auem en compde que, en aguesta naua etapa de negociacion dera Lei, non a existit cap amassada des grops politics, a difer\u00e9ncia de \u00e7\u00f2 que pass\u00e8c der an 1997 ar an 1999, damb eth gov\u00e8rn d’UA, en que, a trau\u00e8s d\u2019amassades, s’arrib\u00e8c ath consens actuau.<\/p>\n
Atau donc, e ent\u00e0 qu\u2019era informacion arribe a toti e totes, que volem ahiscar-vos a dif\u00f3ner e h\u00e8r a con\u00e9isher aguesta informacion. Ja sabetz que demori ara v\u00f2sta disposicion t\u00e0 quinsevolh ah\u00e8r que sigue deth v\u00f2ste inter\u00e9s.<\/p>\n
Coraument,<\/p>\n
Paco Boya. Secretari Generau<\/p>\n
Aran, seteme de 2014<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Planvoludi e planvoludes, \u00c8m de tornada der estiu e demori qu\u2019aguest descans, tas que l’agen gaudit, age servit t\u00e0 recuperar energies e disfrutar des vacances e dera familha e amics. Com sabetz, \u00e8m en ues dates que m\u00e8rquen moments plan importants, e ath c\u00f2p complicadi, dera vida politica catalana e espanh\u00f2la que, sens dubte, afectaran, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6703,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[3,8,11],"tags":[],"class_list":["post-6925","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-documents","category-noticies","category-texplicam"],"acf":[],"yoast_head":"\n